Sessies

Opzet

Vanaf mei 2019 staan de sessies in het teken van thema’s. In drie maanden onderzoeken we eerst hoe juristen/innovatieve buitenstaanders innovatie op dit terrein beleven. Op basis van hun ervaringen exploreren we hoe hun innovaties kunnen worden versterkt. Tijdens een slotbijeenkomst delen we inzichten en bekijken we wat we kunnen doen om de rechtspleging op dit gebied responsiever te maken. Zie hier voor meer informatie over de werkwijze.

Geplande sessies

Hoe van pilot of succesvolle legal start-up naar landelijke dekking?

Innovatie in de rechtspleging is woelig en “push where it moves” is een belangrijk uitgangspunt. We gaan tijdens de sessie kijken hoe we die beweging kunnen versterken, met het volgend programma:

16.00 uur Inloop en kennismaking

16.15 uur Voorbeelden van schaalbare innovaties. Wat zijn de essentiële kenmerken en behoeften in relatie tot opschaling?

  • Familierecht: nieuwe procedures uit regiolabs platform Rouvoet en online platforms
  • BC Civil Resolution Tribunal (eind september onderwerp van een heel goede sessie bij de Raad van State, met indrukwekkende presentatie door Shannon Salter, die we met jullie kunnen delen).
  • Schaalbare mediation?
  • Buurtrechter pilots: de opbrengst van het WODC symposium
  • ZSM en strafrechtketen

17.15 De infrastructuur zoals die zich aan het ontwikkelen is:

  • Project Verkenning Juridische Dienstverlening
  • Experimentenwetgeving Rechtspleging (civiel en strafrecht varianten)
  • Internationale ontwikkelingen

17.45 Wat verdient versterking?

We proberen tot een lijstje aandachtspunten te komen voor alle partijen die met opschaling bezig zijn en – zoals gebruikelijk – vooral een lijstje van dingen die we nog niet weten.

18.30 Napraten en drankje

Rechters en andere innovatoren/professionals zijn geïnterviewd over hun behoeften en ambities aan de hand van een vragenlijst.

Uit het verslag daarvan distilleren we een overzicht van vragen, ideeën, dilemma’s en behoeften. Dit is een open, verkennende sessie, waarin we elkaar bevragen.

De uitkomsten zijn de bouwstenen voor een explorerend stuk (paper/powerpoint). In de volgende sessie zal dat stuk centraal staan.

Een gemengd team van rechters/officieren en externen presenteert positief getoonzet, kort explorerend paper. Daarin komen vragen, ideeën, dilemma’s en behoeften terug. Zorgen/waarborgen worden benoemd. En wat we wel en nog niet weten.

In deze sessie wordt het paper verrijkt: inhoudelijk, met reflectie op proces, op relaties die ontstaan en op nieuwe inzichten over waarden.

Dit is een sessie met een grotere groep. De auteurs presenteren het explorende paper. De aanwezigen reflecteren op de uitkomsten.

Daarna bekijken welke vragen er leven en wie welke acties gaat ondernemen. Bijvoorbeeld:

  • Welke doelen stellen we?
  • Wat zoeken we verder uit?
  • Welke organisaties en individuen geven welke commitments?
  • Hoe gaan we het bereiken van die doelen monitoren?

Rechters en andere innovatoren/professionals zijn geïnterviewd over hun behoeften en ambities aan de hand van een
vragenlijst.

Uit het verslag daarvan distilleren we een overzicht van vragen, ideeën, dilemma’s en behoeften. Dit is een open, verkennende sessie, waarin we elkaar bevragen.

De uitkomsten zijn de bouwstenen voor een explorerend stuk (paper/powerpoint). In de volgende sessie zal dat stuk centraal staan.

Een gemengd team van rechters/officieren en externen presenteert positief getoonzet, kort explorerend paper. Daarin komen vragen, ideeën, dilemma’s en behoeften terug. Zorgen/waarborgen worden benoemd. En wat we wel en nog niet weten.

In deze sessie wordt het paper verrijkt: inhoudelijk, met reflectie op proces, op relaties die ontstaan en op nieuwe inzichten over waarden.

Verslagen

Best practices

HiiL heeft onderzoek gedaan naar “best practices” voor burenconflicten. Welke interventies voor buren in conflict zijn effectief? Hoe zou escalatie van het conflict kunnen worden voorkomen? De resultaten van dit onderzoek werden gepresenteerd.

Verslag Innovatie Rechtspleging 22 augustus (Buren sessie 3)

Resultaten vragenlijst professionals deel 1 – Innovatie Rechtspleging (Buren)

Resultaten vragenlijst professionals deel 2 – Innovatie Rechtspleging (Buren)

Intervisiegesprekken

De Community Court Amsterdam en de Rotterdamse Regelrechter voerden intervisiegesprekken met de aanwezigen aan de hand van drie ontwikkelvragen:

  • Welk probleem wilt men oplossen en hoe kan dit het beste worden aangepakt?
  • Waarom worden er niet meer zaken behandeld en wat kan hier aan worden gedaan?
  • Hoe krijgt men de passieve partij in een burenconflict mee om aan oplossingen te werken?

Verslag Innovatie Rechtspleging 22 augustus (Buren sessie 3)

Explorerende paper

Tot slot gaven de aanwezigen suggesties voor verrijking mee aan de auteurs van het explorerende paper.

Explorerend paper buurtrechtspraak, versie september 2019

Gewenste uitkomsten versus uitkomsten waar het systeem op stuurt

Tijdens deze sessie keek de groep aanwezigen naar wat voor uitkomsten mensen behoefte aan hebben, per rechtsgebied. In buurtconflicten bijvoorbeeld, is een van de uitkomsten herstelde relaties. Ook keken we naar het verschil tussen de uitkomsten waar de gebruiker behoefte aan heeft en de uitkomsten die het systeem daadwerkelijk levert.

Dieper ingaan op uitkomsten

De aanwezigen bij de sessie bogen zich over de maatstaf voor goede uitkomsten, over de vraag waarom procedures niet altijd de juiste uitkomsten genereren en over volgende te nemen stappen. Zie het verslag van de sessie:

Verslag Innovatie Rechtspleging 22 juli 2019 (Uitkomsten)

Aanzet explorerend paper

Gedurende deze sessie bogen de leden van het platform zich over zes belangrijke vragen die de basis vormen voor het explorerend paper:

  • Welke evaluatiecritera zijn nodig om uitkomsten te meten?
  • Hoe kunnen we innovatie in het systeem brengen en regelen?
  • Welke opschaal-strategie kan werken?
  • Hoe kan de procedure dicht bij de beleving van de burger staan?
  • Hoe om te gaan met de vrijwilligheid van de aangesproken burger?
  • Wat is de rol van de rechter in verhouding tot anderen?

Aan de hand van de input is een eerste versie gemaakt met suggesties voor antwoorden en zijn verdere vragen geformuleerd:

Explorerend paper buurtrechtspraak versie september 2019

 

Waar loopt innovatie vast en wat zijn succesfactoren?

Negen rechters en vernieuwers binnen de rechtspleging werden geïnterviewd voorafgaand aan de sessie. We vroegen ze naar hun ervaringen met vernieuwing. Waar liepen ze tegen aan? Wat heeft hen geholpen in het vernieuwingsproces? De resultaten van de interviews zijn te lezen in deze samenvatting:

Samenvatting interviews Buren-/Buurtrechtspleging

Intervisie buurtinitiatieven

Tijdens de sessie ging de groep dieper in op twee initiatieven binnen de buurtrechtspleging: de Wijkrechter en de Community Court. Aanwezigen en projectleiders deelden ervaringen en bevroegen elkaar in een veilige omgeving.

Zes thema’s

Na de intervisie identificeerde de groep zes thema’s die belangrijk kunnen zijn in het succes van initiatieven binnen de rechtspleging:

  1. Evaluatie-criteria om het succes van pilots/initiatieven meetbaar te maken en te testen
  2. Goed inregelen van het initiatief binnen het rechtssysteem
  3. Het hebben van een goede opschaal-strategie
  4. De oplossingsroute die wordt aangeboden staat dicht bij de burger
  5. Vrijwilligheid van de partijen in het conflict om (samen) tot oplossingen te komen
  6. Duidelijkheid over de rol van de rechter

Reactie en reflectie

In deze sessie hebben we de belangrijkste uitkomsten van het Rapport van de Visitatiecommissie uitgelicht en besproken. We hebben geprobeerd door de bril van de beleidsmaker te kijken.

Wat staat ons te doen?

Tijdens de sessie wierp de groep ook een blik op het OESO rapport (Equal Access to Justice for Inclusive Growth), waarin internationale aanbevelingen worden gedaan vanuit het perspectief van het welzijn van de mens. Vervolgens keken we naar wat er nodig is voor vernieuwers om verbeteringen/innovaties binnen de rechtspleging tot een succes te brengen.

Innovatie Rechtspleging_ Verslag 23 april 2019

Wijze van werken in 2019

We hebben overleg gevoerd met organisatoren van enkele netwerken die al bestaan en die zo verder zouden kunnen worden versterkt: Restorative Justice Nederland en mediation-netwerken. Mediation hoogleraar Dick Allewijn maakte een voorzet die we bespraken. Ook van de kant van de NVvR kwam er een visie op hoe te werken.

Pakketten voor Scheiding: wat doen ze en wat gaan ze kosten?

Er is veel te doen over de plannen-Dekker voor rechtsbijstand. Maar hoe gaan die “pakketten” er concreet uit zien? We namen de proef op de som met scheiding. Het Platform Rouvoet, de Visie van de rechtspraak en een groep gefaciliteerd door HiiL hebben schetsen van “routes” ontwikkeld.

  • Tot wat voor pakketten van hulp, recht en zorg zou dit kunnen leiden?
  • Kunnen we schatten wat die pakketten ongeveer zouden gaan kosten qua menskracht en andere middelen?
  • Wie betaalt wat en aan welke “dienstverlener” en/of rechtbank in zo’n pakket?

Innovatie Rechtspleging, Verslag 7 maart 2019